Sosyal, Psikolojik ve Ailevi Faktörlerin Hastalıklara Etkisi

0
sosyal psikolojik faktörlerin hastalıklara etkisi

Sağlık üzerindeki sosyal etkiler ve erken yaştaki deneyimlerin zihinsel ve fiziksel sağlığın temel belirleyicileri olduğu bilinmektedir.  Çocukken yaşanan olumsuz olaylar; aile içi şiddet, istismar, yoksunluk ve ebeveyn boşanması dahil olmak üzere yetişkin yaşam ile beraberinde yaşanan olumsuzluklar fiziksel hastalıklara da zemin hazırlıyor. Bununla birlikte, çocuk yaşlarda olumsuz olaylar yaşayan herkesin de sağlık sorunları olacak diye bir durum söz konusu değildir.

Sevilme hissi veya evde çocuğun eğitimini önemseyen bir yetişkinin olması, tüm olumsuz tecrübeleri hafifleten önemli unsurlardır. Bilmiyorum ne kadar katılırsınız ama her zaman savunduğum bir bakış açısı var. ” Bir çocuğun en çok ama en çok ihtiyacı olan şey anne ve baba tarafından sevilmektir.” Yaşam seyri boyunca, bireylerin zor veya stresli durumları yönetebilmeleri için çeşitli düzeylerde sosyal destek çok önemlidir. Bu durumda anne ve babalara en çok da bu konuda sorumluluk almalıdır. Tabi ki yaşam içerisinde yetişkinlerin yaşadığı sorunlar ve problemler ile birlikte çocuklara tüm yaşanılanları minimum seviyede hissettirmek de büyük bir özveri ister. bu söylediğim yanlış anlaşılmasın. Çocukları yaşanılan sorunların dışında tutmaktan bahsetmiyorum. Hayatın içerisinde iyinin, kötünün, güzelin, çirkinin, başarının ve başarısızlığın var olduğunu aktarmak gerekir. Hatta gerekirse bunun için profesyonel bir destek alınmasını her zaman savunmuşumdur.

Çalışma yaşındaki yetişkinler arasında istihdam, sağlığın en güçlü kanıtlanmış belirleyici faktörlerindendir. Sadece istihdam veya işsizliğin sosyal ve sağlıkla ilgili sonuçları açısından değil, işin kendisinin etkisi açısından da belirleyicidir.  Yapılan araştırmalarda, daha düşük istihdam durumu, artan hastalık ve ölüm oranıyla ilişkilendirilmiştir.  Daha düşük ücretli, daha düşük vasıflı işçilerin devamsızlık yapma ve sağlık sorunları nedeniyle işten tamamen ayrılma olasılıkları daha yüksektir.  Güvensiz, düşük statülü çalışma, insanların işyerinde sahip oldukları kontrol ve destek miktarını azaltır ve bu da fiziksel ve zihinsel sağlık üzerinde zararlı etkilere neden olur.

Stres; sağlıkta en çok tartışılan psikolojik faktördür. Ancak stres, karmaşık ve çok yönlü bir konudur. Zihinsel sağlık üzerindeki etkileri bilinmesine rağmen, stres fiziksel etkiler de yaratabilir. Stresi ve stresi yaratan faktörleri oluşturan herşey, güçlü öznel unsur nedeniyle kendi içinde karmaşıktır, ancak stresin geniş bir tanımı, bir kişi ile dünyası arasındaki ‘uyum’ eksikliğinden kaynaklanarak fiziksel veya psikolojik sorunlardır. İşte bu uyum ve denge insanın bütün mekanizmasını ilgilendiriyor. Gerçekten de , ilişkilerde, çalışma hayatında , eğitim hayatında kısaca her alanda dengede olmak gerektiğine inanıyorum. Bu uyumun dışına çıkıldığında mutlaka vücut bir şekilde tepki vermektedir. Belki saçma gelebilir. Basit bir şekilde alerjim tuttuğunda bile acaba neye tepki gösteriyordu vücudum diye düşünürüm. İşin özü şu ki, basit bir tepkinin bile etkisini vücutta görüyorsunuz.

Psikolojik faktörler sadece sağlığı ve hastalığı değil, davranışları da etkilemektedir.

Bu psikolojik etki beraberinde tepkiyi oluşturacaktır. Örneğin stres nedeniyle daha fazla sigara içme gibi. Sağlıkla ilgili inançlara ve kişinin kendi değişiklik yapma yeteneğine olan inancına dayanarak sigarayı bırakma hakkında kararlar vermek de farklı bir tepki biçimidir. Risk, duyarlılık, maliyetler, sonuçlar, kontrol ve değişiklik yapma becerisine olan güven gibi faktörlerin algılanması, sağlıkla ilgili tüm davranışları öngörür ve sağlıkla ilgili genel kavramları anlamaya yardımcı olabilir.

Sosyal ilişkilerin kalitesinin, bireylerin geniş bir sosyal ağlar kümesine ve paylaşılan bir dizi sosyal normlara sahip olma veya bunlara erişme derecesini yansıttığı görülmektedir  Sosyologlar, bu faktörleri uyumlu bir toplumun temel özellikleri olarak kabul ederler.

Çok çeşitli çalışmalardan elde edilen bulgular, sosyal ve psikolojik stresin bir bireyin sağlığını koruma yeteneğini etkileyen en önemli faktörlerden biri olduğu sonucuna varmıştır.  Sosyolojik ve sosyal psikolojik araştırmalar, hepimiz bu tür stresler yaşarken , bunların etkilerinin, sınırlı sosyal desteğe, kişinin sosyal durumunu ve çevresini kontrol etme konusundaki zayıflık, zayıf sosyal ağlara sahip bireyler ve sosyal gruplar için arttığı sonucuna varmıştır. 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz