Aydınlatma ve Ruh Hali

0
aydınlatma ve ruh hali

Aydınlatma ve ruh hali diye bir başlık okuduğunuzda ne alaka diyebilirsiniz. Ben de bu kadar olduğunu bilmiyordum. Ta ki alışveriş merkezlerine gittiğimde ortamdaki ışığın bendeki başağrısına şahit oluncaya kadar.

Evinizde kitap okuyacağınız zaman genellikle akşam saatlerini  tercih edersiniz. Ya bütün odanın ışığı açıktır, ya da başucunuzda bir lamba vardır.

Günümüzün çoğunu yapay ışıklarla donatılmış kapalı mekanlarda geçiriyoruz. Hele ki şu pandemi sürecinde, dışarıda bulunduğumuz saatler kısıtlı iken.

Tabi ki aydınlanmanın hayatımızdaki önemini anlatmaya gerek yok. Kısa süreliğine elektrikler kesilse, bütün işler öylece kalıyor. Vücudumuzda doğal ışığa karşı bir duyarlılık bulunmaktadır. Sirkadyen Ritm denilen bu döngü tüm canlı varlıkların vücut döngüsünü 24 saatte tamamlamaktadır. Sirkadyen Ritm vücut saati olarak da adlandırılmaktadır. Vücudumuzda bu döngüyü sağlayan kısım,  beynin hipotalamus adı verilen ve vücudun her yerinde bulunan fotoreseptörlere (retina gibi) bağlı olan bölümündedir. Bu reseptörler, vücut saatimizi gün boyunca aldığımız ışıkla senkronize etmekten sorumludur.

Sirkadyen döngüyü anlamak gerekir. İnsanın vücut ritmini etkiler, uyku ve ruh haline etkileri de bulunmaktadır. Ayrıca sindirim, sıcaklık kontrolü, hatta  hücre yenilenmesi üzerinde büyük rol oynamaktadır.

Yapılan araştırmalarda, yeterli miktarda ışık, depresyona karşı etki göstermektedir. Aydınlatmanın miktarı, vücuttaki diğer eksikliklere de katkıda bulunmaktadır. Konsantrasyon, ruh hali, iştah gibi birçok faktörün yönünü etkilemektedir. Burada bahsedilen aydınlık, doğal ışıktır.

Zamanımızın çoğunu yapay ışıkla dolu bir ortamda geçirirsek, nasıl bir sikadyen döngü elde edebiliriz? Bu durumda doğal gün ışığını taklit eden yapay ışıklar ile bunun telafi edilebileceğinin mümkün olabileceğini söylüyorlar. Sabahları ve gündüzleri daha parlak ve güçlü ışıklar kullanılmalı. Akşamları ise daha kısık ışıklar tercih edilmelidir.

Toronto Üniversitesi nin yaptığı bir araştırmaya göre, parlak ışıklar bir uyarıcıya karşı ilk duygusal tepkiyi yoğunlaştırdığını ortaya koymuştur. Bu durumda parlak ışıkların hem olumlu hem de olumsuz etkileri bulunmaktadır.

Renk sıcaklığı da insan vücudunu etkilemektedir. Renk sıcaklığı ne kadar yüksek olursa, ışık o kadar parlak ve soğuk olur.

Sıcak ışıklar, ortamı daha sıcak ve rahatlatıcı hissettirirken, daha soğuk ışıklar ortamı daha uyarıcı hale getirir. Soğuk ışıklar bizi daha uyanık, daha odaklanmış hissettirir ve üretkenlik seviyelerini artırabilir. Ayrıca mavi ışığın uyku ile ilişkili melatonin hormonu seviyelerini düşürdüğüne ve bizi daha uyanık hissettirdiğine inanılıyor. Bilgisayarlar ve mobil ekranlar çok fazla mavi ışık yayar, böylece yatmadan önce telefonu veya bilgisayarı kurcamalak uyku problemlerine de yol açabilir.  Ancak akıllıca kullanıldığında mavi ışık, zihnin tam hızda çalışması gereken toplantı odaları, endüstriyel mutfaklar ve hatta fabrikalar gibi alanlar için ideal olabilir. Görüldüğü gibi aydınlatma ve ruh hali arasında bir bağlantı bulunmaktadır.

Sarı tonlardaki  (renk skalasının altında), ışıklar , vücudun genellikle daha rahat olduğu zamanlarda kullanılması önerilmektedir. Yakın zamana kadar insanların,  geceleri yüksek yoğunluklu ışıklara değil, sadece ay ışığına ve ateşe maruz kaldıklarını düşünürsek, bu çok mantıklı geliyor. Zayıf, dolaylı ve sıcak aydınlatma, ortamları daha sessiz ve insanları daha rahat hale getirme eğilimindedir. Bu, verimlilik ve üretkenlik gerektiren bir çalışma ortamı için iyi bir seçim olmasa da, bir restoran, dinlenme alanı veya yatak odası için faydalı olabilir. 

Uzmanlar, gün içinde güneş ışığından yararlanmanın ve yatmadan önce soğuk veya mavi ışığa doğrudan maruz kalmaktan kaçınmanın uyku kalitesini artırabileceği ve insanların refahını ve üretkenliğini olumlu yönde etkileyebileceği konusunda hemfikir. Yaşayacağımız tüm ortamların ve alanların aydınlatmasını kontrol etmek imkansızdır. Fakat,  aydınlatmanın vücudumuz üzerindeki etkilerinin farkında olmanın katkısı da göz ardı edilemez.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz